Kategori: Tarih

Von Kress – Son Haçlı Seferinde Kuma Gömülen İmparatorluk

Asıl maksadım, Dünya Savaşı esnasında Sina Çölü ile Filistin’de cereyan eden olayların tarihi bir hatırasını tesbit etmekti. Maalesef bu arzunun yerine getirilmesinden vazgeçmek mecburiyetinde kaldım; çünkü bu olaylara ait dosyaların hemen tamamı Alman Islah Heyeti’nin İstanbul’dan göçü esnasında kaybolmuştu. Hâlbuki ilmî tenkitlere mukavemet etmesi gereken harp tarihi, belgelere dayalı esaslar mevcut olmaksızın yazılamaz. Diğer taraftan […]

Devletşah – Şair Tezkireleri

Eşi olmayan tek Tanrı’ya hamdüsenadan, onun bütün resul ve nebilerine salat ve selamdan sonra, Tanrı’nın kullarının en fakiri olan İngiliz Edward Browne (Tanrı onun günahlarını bağışlayıp ayıplarını örtsün) kendi halini şöyle anlatır: Gençliğimin ilk devirlerinden beri Doğu memleketlerinin dillerini, ilimlerini öğrenmek için içimde büyük bir şevk ve arzu vardı. O Doğu insanlarının kitaplarını daima önüme […]

Halil İnalcık – Devlet-i ‘Aliyye

Bu üç ciltte Osmanlı tarihi alanında altmış yılı aşan bir sürede yapmış olduğum araştırmalarımı, belli bir bakış ve kronoloji çerçevesinde toplayıp okuyucularıma sunmayı düşündüm. Esere Devlet-i ’Aliyye adını koyduk, zira Osmanlılar kendi devletlerini Devlet-i ’Aliyye-i Osmâniyye diye adlandırmıştır. Seçmeler için bu üç cildi plânlarken Osmanlı Devleti’nin bir beylikten Orta-Doğu ve Balkanlar’ı hükmü altına alan güçlü […]

Nihad Sami Banarlı – Resimli Türk Edebiyatı Tarihi 2

Asrın tarihine bir bakış – XVII. Asırda Orta Asya Türk Edebiyatı ve Ebü’l-Gaazi Bahadır Han – Azeri Lehçesi Edebiyatı – Saib – Osmanlı Türkçesi Edebiy atı – Asrın Medeni ve içtimai Hayatına Toplu Bir Bakış – Divan Şiiri – Hükümdar Şairler Birinci Sultan Ahmed – Dördüncü Sultan Mehmed Asrın Divan Şairleri – Nef’i – Şeyhülislam […]

Nihad Sami Banarlı – Resimli Türk Edebiyatı Tarihi 1

Bu kitap, Türk Edebiyatı Tarihi’nin, Türk aydınlarınca bilinmesi gereken macerasını; bütün çağlan, vatanları, büyük isimleri ve eserleriyle; bir bütün halinde hikaye etmek ihti� yacıyle yazıldı. Eserin 1948 de yapılan, daha muhtasar, ilk baskısının en kısa zamanda tükenmesi ve ısrarla aranılır hale gelmesi, müellifine, daha büyük ve da.ha ihtiyaç karşılayıcı nüshayı hazırlama cesareti vermiştir. Ki ta […]

Ney Bendason – Başlangıcından Günümüze Kadın Hakları

Binlerce yıl boyunca, kadınlara, Tarih’te bir straponten koltuğu verildi. Yüzyıllarca, yazınsal veya sanatsal yaratıcılık, felsefi düşünce, bilimler ya da siyasal eylem gibi birbirlerinden çok değişik alanlarda, Hawa’dan Saba Melikesi’ne, Brunehaut’dan Jeanne d’Arc’a, Christine de Pisan’dan Colette’e, pek az kadın ünün doruklarına tırmanabildi. Yeryüzündeki kadın sayısı erkek sayısına hemen hemen eşittir, zaman zaman da biraz üzerinde […]

Mussolini ve Faşizm – PAUL GUICHONNET

Kişisel güç ve şiddet üstüne kurulu faşist rejim, yaklaşık çeyrek yüzyıl süreyle, İtalya’ya egemen oldu. Rönesans’ın altın çağından bu yana ilk kez, İtalya yarımadası, Avrupa’nın kaderini etkilemekteydi -ama ülkeyi bozguna ve felakete sürükleyecek olumsuz bir yönde. Yeni bir siyasal ve toplumsal düzen kurm a iddiasındaki faşizm, iki dünya savaşı arasında ortaya çıkıp gelişti ve dem […]

Murat Belge – Militarist Modernleşme – Almanya, Japonya ve Türkiye

Bu kitap, benim açımdan, yazılması gecikmiş bir kitap oldu. Epey eskilerden beri, oldukça kaba ve genel çizgilerle, buna benzer bir şey yazmayı düşünmüşümdür. Yetmişlerin başında, henüz oldukça genç bir “Edebiyat Fakültesi” asistanıyken, hattâ edebiyat konusunda yazmayı düşündüklerimden de önce, Türkiye tarihini anlamak ve değerlendirmek üzere bir, belki birkaç kitap yazmayı tasarlıyordum. Üniversitede alanım İngiliz edebiyatıydı […]

Muazzez İlmiye Çığ – İnanna’nın Aşkı – Sümer’de İnanç ve Kutsal Evlenme

Çiviyazılı belgelerin bulunmaya başladığı geçen yüzyıldan beri Mezopotamya’da Aşk Tanrıçası İnanna ve Çoban Tanrısı Dumuzi (Tevrat’ta Astarte-Tammuz) ile ilgili bir bereket kültünün varlığı biliniyordu. Fakat, bunu her yönü ile kanıtlayacak belgeler yayımlanmış değildi. Ancak, bu yüzyılın ortalarına doğru Sümer edebiyatına ait belgeler saptanıp yayımlanmaya başlandıktan sonra bu kült ve bu kültün esasını oluşturan kutsal evlenme […]

Mina Urgan – İngiliz Edebiyatı Tarihi

Herkes Için Ingiliz Edebiyatının Öyküsü Bir Dinozorun Anılan, yarattığ;ı çarpıcı okur sayısı ile başta Mina Urgan olmak üzere şaşırtmıştı herkesi ama onun akademik çerçeveden daha geniş bir okur kitlesıne uzanması, bırınci cildi 1986 yılında çıkan Ingiliz Edebiyatı Tarihi’yledır. Beşinci cıldi 1993 Nisanı’nda basıldığında, 5. Yüzyıl’dan ele aldıgı bu edebıyatı tanıtma çabası, ancak Oscar Wılde’a, yanı […]

Körfez’in Tarihi ve Jeopolitiği – CHARLES ZORGBIBE

Kuveyt’in Faylaka adasına doğru seyreden gezgin, Makedonya’lı Fatih’in,Körfez’in iki yakasının birleşmesi¬ nihayal ettiği bu adada, zamanın akışı içinde gerilere gi¬ der. Bundan yarım yüzyıl ünce, bir Emir’in,kerpiçten ya¬ pılmış basit bir evde, Bedevi gelenekleriyle düzenlenmiş ataerkil bir ortamda, güç bir kırsal yaşam sürdürdüğü küçük bir çöl kasabası. Körfez vurguncularının talanları¬ na maruz kalmış, inci avcılığına […]

Komedya Fars Grotesk (Tiyatro Tarihi ve Düşüncesi II)

ð Bu yıl ortaçağ tiyatrosu dersi veren Sevinç Sokullu, uzman olduğu konulardan komedya konusunda da bir dizi ders verdi. Bu notlar bu derslerden derlenmiştir. Komedya Komedyanın Doğuşu Harman sonrası şarap tortularıyla yüzlerini boyayarak konvoy oluşturan kommos alayları önde bir fallusla yürürlerdi. Dolaşıp dururlar ve “şimdi size dinlemediğiniz bir şarkı söyleyeceğiz” derlerdi. Bu sözler, Aristofanes’te bulunabilir. […]

İycü 119 – Richard Stauffer – Cep Üniversitesi – Reform

Reform her ne kadar 16. yüzyılda ortaya çıktıysa da, Hıristiyanlık Dünyası, Kilise bünyesinde bir yapı değişikliği gereksinimini yukarı Ortaçağdan itibaren duymaya başlamıştı. Kanıt olarak De Consideratione ve De Moribus et Offıcio Episcoporum gibi eserlerinde din kurumunda yenilik hareketinin temellerini atmaya çalışmış olan Clairvauxlu Aziz Bernard’m adını anmak yeterlidir. Kendisine hedef olarak Kilise’yi “Baştan Aşağı” yenilemeyi […]

İycü 84 – Paul Faure – Cep Üniversitesi – Rönesans

Rönesans sözcüğü ilk anlamda, dinsel sözcükler dağarcığına girer. Notre-Dame Mucizesinden itibaren (14. yüzyıl) yaşamını yitirmiş bir kişinin ikinci kez doğuşu anlamına gelir. Yunan teolojisindeki Palingenesis’in (yeniden doğuş) eşi gibidir. Bundan bir yeniden dirilme ya da hayata dönme anlamı çıkarılmamalı, yeni temellerden yola çıkıTarak yeniden başlamak anlamına alınmalı. Özellikle, mistik kullanımda yeniden doğuş (Rönesans) ve yenileşme, […]

İYCÜ 151 – Oğuz Tekin – Eski Yunan Tarihi – seyyar – cls

Günümüz Batı uygarlığını anlayabilmek için önce eski Yunan tarihini ve uygarlığını bilmemiz gerekmektedir. Fakat şu da bir gerçektir ki, eski Yunan uygarlığının filizlenmeye başladığı yer Batı Anadolu , özellikle Ionia’dır. Kent-devletlerinin ortaya. çıkışı, sikkenin icadı, ilk doğa filozoflarının yurdu ve bilimsel düşüncenin temeli lonia’ dadır. Ord. Prof. Dr. Ekrem Akurgai’ın dediği gibi,”: .. yeryüzünde, özgür […]