Gulbenkian Komisyonu – Sosyal Bilimleri Açın

CALOUSTE GULBENKİAN VAKFI, 1980’lerin ikinci yarısında, Portekiz ulusunun yirmi birinci yüzyılın başlarında nasıl bir biçim alacağı ya da alabileceği konusunda çok önemli düşünceler üreten, sonradan aldığı adla “Portekiz 2000” projesinin ilk ve verimli bir aşaması olarak, temel çerçeve ile belli başlı sorunları ele alan bir dizi tartışmayı destekledi.

Bu düşünceler ve incelemeler Portekizce olarak, “Önümüzdeki Yirmi Yılda Portekiz” dizisinde yayımlandı. Vakıf, bu girişimin de ortaya koyduğu gibi, toplumun daha iyi bir geleceğe yönelik ortak arayışları bakımından hayati ve genel nitelikte sorunları ele alarak çözümler arayan çabaları ve düşünceleri desteklemekteydi.

Bu bağlamda sosyal bilimlerin rolünü ele alan ve bir yandan kendi disiplinleri arasındaki ilişkileri, bir yandan da insan ve doğa bilimleriyle ilişkilerini gözden geçiren bir inceleme yapılması çok yerinde olacaktı.

Gerçekten, hayatla ilgili modern araştırmalara ve karmaşıklığın bilimine yol açan son 30- 40 yılın büyük entelektüel atılımları, kültürler arası diyaloğu giderek daha gerekli kılan evrenselciliklerin tarihsel “bağlama yerleştirilmesi” doğrultusunda ortaya çıkan zorunluluk ve 1950’lerden bu yana üniversite eğitiminin yaygınlaşması gibi gelişmelerin hepsi, sosyal bilimcilerin çalışmalarını yapısal ve örgütsel kaygılara hemen hiç yer bırakmayacak kadar derinden etkiledi.

Başka bir deyişle, sosyal bilimlerin varolan disiplinlere bölünmüş yapısını aşma gereği, gelişmenin bugün gelinen aşamasında merkezi ikilemlerden birini oluşturmuyor mu? Calouste Gulbenkian Vakfı bu nedenle, Binghamton Üniversitesi Fernand Braudel Merkezi Başkanı Immanuel Wallerstein’in ortaya attığı, altısı sosyal bilimci, ikisi doğa bilimci, ikisi de insan bilimleri dalından gelen çok seçkin bir uluslararası akademik grupla sosyal bilimlerin bugününü ve geleceğini düşünmek üzere yürütülecek entelektüel çabayı yönlendirme önerisini olumlu karşıladı.

Sosyal Bilimlerin Yeniden Yapılanması için Gulbenkian Komisyonu, 1993 Temmuzu’nda, Prof. Wallerstein’in başkanlığında oluştu. Katılımcıların bileşimi, okuyacağınız metindeki çözümlemeyi mümkün kılan derinliği ve perspektif genişliğini yansıtmaktadır.

Sosyal Bilimleri Açın, kuruluşundan itibaren iki yıl süreyle Gulbenkian Komisyonu’nun sürdürdüğü çalışmaların havasını ve canlılığını çok iyi yansıtan, ciddi, zengin ve kışkırtıcı bir kitaptır. Bu iki yıl zarfında üç genel toplantı gerçekleştirildi: İlki 1994 Haziranı’nda Vakfın Lizbon’daki merkezinde, ikincisi 1995 Ocak’ında Paris’te, Maison des Sciences de l’Homme’da, üçüncüsü de Nisan 1995’te, Binghamton’daki Fernand Braudel Merkezi’nde yapıldı.

Sosyal Bilimleri Açın’ın entelektüel düzeyi, her şeyden önce Komisyona katılan seçkin bireylerin yeteneklerinden kaynaklanıyor. Ancak başkanlığı üstlenen Immanuel Wallerstein’in heyecanı ve kararlılığı olmasaydı bu proje gerçekleşmezdi. Bu nedenle kendisine şükran borcumuz sonsuzdur.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir